Choinka jest na całym świecie powszechnie rozpoznawanym symbolem chrześcijańskim. Idea wykorzystania drzewa jako znaku odrodzenia życia jest wyraźnym symbolem chrześcijańskim, jednak ma ona swoje korzenie w starożytności i w średniowieczu, z pewnymi odniesieniami do zwyczajów pogańskich, od których jednak znaczeniowo wyraźnie się oddala.
Nie znamy dokładnej daty ani precyzyjnego pochodzenia tradycyjnego zwyczaju dekorowania choinek, ale posiadamy jednoznaczne dowody na jego rozpowszechnienie w XVI wieku w Niemczech.
Istnieją jednak zwyczaje oraz historycznie udokumentowane opowieści sięgające wielu wcześniejszych stuleci. Choinki są bowiem związane ze świętym Bonifacym, świętym urodzonym w Anglii około roku 680, który ewangelizował Germanów. Według przekazów Bonifacy stanął wobec pogan, którzy gromadzili się przy „Świętym Dębie Gromu w Geismar”, aby oddawać cześć bogu Thorowi.
Święty przybył wraz ze swoimi uczniami na polanę, gdzie stał „Święty Dąb”, i gdy rytuał ofiary z człowieka miał się rozpocząć, zawołał: „Oto wasz Dąb Gromu, a oto krzyż Chrystusa, który złamie młot fałszywego boga Thora”. Wziął siekierę i zaczął ścinać święte drzewo. Nagle zerwał się silny wiatr i drzewo runęło, rozłamując się na cztery części. Za wielkim dębem stała jasnozielona jodła i święty Bonifacy powiedział: „To małe drzewo, młode dziecko lasu, będzie dziś wieczorem waszym świętym drzewem. Jest ono drzewem pokoju, ponieważ wasze domy budowane są z jodły. Jest znakiem życia wiecznego, gdyż jego igły są zawsze zielone. Zobaczcie, jak prosto wskazuje ku niebu. Niech będzie nazywane drzewem Dzieciątka Jezus; gromadźcie się wokół niego nie w lesie, lecz w waszych domach; nie będzie już obrzędów krwi, lecz dary miłości i czyny dobroci”. Bonifacemu udało się nawrócić pogan, a naczelnik wioski ustawił jodłę w swoim domu, ozdabiając jej gałęzie świecami.
Pierwszą historyczną wzmiankę o tradycji choinki odnalazła etnografka Ingeborg Weber-Keller w Kronice Bremy z 1570 roku, gdzie wspomina się o drzewie ozdobionym jabłkami, suszonymi owocami, daktylami, kwiatami i papierowymi ozdobami.
Kolejny ślad historyczny znajduje się w Rydze (Łotwa), na rynku miejskim, gdzie tablica pamiątkowa upamiętnia „pierwszą choinkę” udekorowaną w 1510 roku. Podobnie w Tallinnie (Estonia) istnieje tradycja mówiąca o pierwszym drzewku z roku 1441.
Zwyczaj dekorowania choinek rozpowszechnił się w Niemczech w XVII wieku, a na początku XVIII wieku był już powszechną praktyką we wszystkich miastach Nadrenii. Dopiero w pierwszych dekadach XIX wieku zwyczaj ten dotarł do krajów katolickich. W Wiedniu choinka została oficjalnie wprowadzona w 1816 roku na polecenie księżnej Henrietty von Nassau-Weilburg, natomiast we Francji została wprowadzona w 1840 roku przez księżną Orleanu. Dziś tradycja choinki jest powszechnie przyjęta w świecie katolickim. Papież Jan Paweł II umocnił ją podczas swojego pontyfikatu, ustawiając wielką choinkę obok szopki na placu Świętego Piotra.
Dziś choinka jest używana wszędzie, często bez zrozumienia jej prawdziwej wartości duchowej i piękna.
Jest to drzewo Dzieciątka Jezus, zawsze zielone, pełne nadziei i zaufania do życia, drzewo, które niesie dary Bożego Narodzenia. Spośród tych licznych darów najważniejszy jest ten, który daje nam pewność, że nie jesteśmy już sami. Bóg, Emmanuel, przyszedł, aby zamieszkać pośród nas. Nic nie może nas przestraszyć. Bóg jest z nami.
Wesołych Świąt.
Paolo Botti
