in

Βιογραφία του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης

Ο Φραγκίσκος γεννήθηκε στην Ασίζη το 1182, από τον Πιέτρο και την Πίκα Μπερναντόνε. Ο πατέρας του ήταν έμπορος υφασμάτων· ο Φραγκίσκος πέρασε τα νεανικά του χρόνια μέσα σε ένα ευκατάστατο περιβάλλον, συμμετέχοντας σε γιορτές, καλλιεργώντας φιλίες και επιδιώκοντας να διακριθεί στην κοινωνία.

Το 1202, αναζητώντας τη στρατιωτική δόξα, ο Φραγκίσκος συμμετείχε ως εθελοντής στον πόλεμο μεταξύ της Περούτζιας και της Ασίζης. Ο στρατός της Ασίζης ηττήθηκε και ο Φραγκίσκος αιχμαλωτίστηκε για περίπου έναν χρόνο. Μετά την παρέλευση αυτού του διαστήματος, ο πατέρας του κατάφερε να καταβάλει τα λύτρα για την απελευθέρωσή του. Επιστρέφοντας στην Ασίζη, προσβλήθηκε από μια μακρά ασθένεια, η οποία διήρκεσε καθ’ όλη τη διάρκεια του 1204. Η ασθένεια αυτή τον σημάδεψε βαθιά και τον οδήγησε να αναρωτηθεί για το νόημα της ζωής του και για τις φιλοδοξίες που μέχρι τότε τον καθοδηγούσαν.

Το 1205, αφού ανέκτησε την υγεία του, ο Φραγκίσκος ξεκίνησε και πάλι για τον πόλεμο. Κατατάχθηκε ως εθελοντής για να πολεμήσει εναντίον των παπικών στρατευμάτων στην Απουλία. Όταν όμως έφτασε στο Σπολέτο, άκουσε μια φωνή που τον κάλεσε να επιστρέψει στην Ασίζη. Έτσι άρχισε μια σταδιακή εσωτερική αλλαγή: η επιθυμία για δόξα, πλούτο και κοινωνικό κύρος αντικαταστάθηκε προοδευτικά από την επιθυμία να αναζητήσει τον Θεό και να κατανοήσει ποια ήταν η κλήση του.

Προς το τέλος του 1205, ενώ ο Φραγκίσκος προσευχόταν μπροστά στον Εσταυρωμένο, στο παρεκκλήσι του Αγίου Δαμιανού, έλαβε από τον Ιησού Χριστό την εντολή: «Πήγαινε και επισκεύασε την Εκκλησία μου». Αρχικά, ο Φραγκίσκος ερμήνευσε αυτά τα λόγια κυριολεκτικά και άρχισε να αποκαθιστά τις ερειπωμένες εκκλησίες στα περίχωρα της Ασίζης.

Η προσευχή μπροστά στον Εσταυρωμένο έγινε, ωστόσο, κυρίως μια εμπειρία βαθιάς περισυλλογής και συνάντησης με τον Θεό. Ο Φραγκίσκος αναζητούσε στην προσευχή το φως που ήταν απαραίτητο για να κατανοήσει την κλήση του: «Ύψιστε και ένδοξε Θεέ, φώτισε τα σκοτάδια της καρδιάς μου και δώσε μου ορθή πίστη, βέβαιη ελπίδα και τέλεια αγάπη, σοφία και γνώση, Κύριε, ώστε να εκπληρώσω την άγια και αληθινή εντολή σου».

Ο Πιέτρο Μπερναντόνε δεν κατανόησε την απόφαση του γιου του να ζήσει μέσα στη φτώχεια και αντιτάχθηκε αποφασιστικά, απαιτώντας να επιστρέψει τα αγαθά που είχε χρησιμοποιήσει. Στη συνέχεια απευθύνθηκε στον επίσκοπο της Ασίζης, Γκουίντο, ο οποίος κάλεσε τον Φραγκίσκο και άκουσε και τις δύο πλευρές. Κατά τη δημόσια αντιπαράθεση, ο Φραγκίσκος παραιτήθηκε από τα αγαθά και την πατρική κληρονομιά του. Έβγαλε τα ρούχα του και τα επέστρεψε στον πατέρα του· ο επίσκοπος Γκουίντο τον κάλυψε με τον δικό του μανδύα, αποδεχόμενος την απόφασή του να ζήσει μέσα στη φτώχεια.

Ο Φραγκίσκος, πλέον είκοσι πέντε ετών, άρχισε να ζει ακολουθώντας τα ίχνη του Ιησού. Αφιερώθηκε στη φροντίδα των φτωχών και των λεπρών και πέρασε περιόδους μοναχικής ζωής στα περίχωρα της Ασίζης, ιδιαίτερα στην Πορτσουνκόλα.

Στις 24 Φεβρουαρίου 1208, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, η ανάγνωση του Ευαγγελίου τον βοήθησε να κατανοήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια ποιος έπρεπε να είναι ο δρόμος του: να ζει μέσα στη φτώχεια, να κηρύττει το Ευαγγέλιο και να αφιερώνεται στον πλησίον. Σύντομα συγκεντρώθηκαν οι πρώτοι σύντροφοι. Η αρχική ομάδα αποτελούνταν από πέντε πρόσωπα: δύο ιερείς, τον Πιέτρο και τον Σιλβέστρο, δύο λαϊκούς, τον Μπερνάρντο και τον Αιγίδιο, και τον Φραγκίσκο. Μαζί αποφάσισαν να ζουν σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, αφιερώνοντας τη ζωή τους στην προσευχή, στη φτώχεια, στην αδελφοσύνη, στην αγάπη και στο κήρυγμα. Αυτή η αδελφότητα αναγνωρίστηκε από τον πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ το 1210, σηματοδοτώντας την επίσημη απαρχή του Τάγματος των Μικρών Αδελφών.

Το 1212, ο Φραγκίσκος υποδέχθηκε στην ευαγγελική του πορεία την Κιάρα ντι Οφρεντούτσιο, μια νεαρή ευγενή της Ασίζης, την οποία προσέλκυαν βαθιά το ιδανικό της φτώχειας και η ζωή σύμφωνα με το Ευαγγέλιο.

Σύντομα, και άλλες νεαρές γυναίκες ενώθηκαν με την Κιάρα και εγκαταστάθηκαν μαζί στο μικρό μοναστήρι που ήταν προσαρτημένο στο εκκλησάκι του Αγίου Δαμιανού. Το 1215, σε ηλικία 22 ετών, η Κιάρα ορίστηκε ηγουμένη των «Φτωχών Κυριών του Αγίου Δαμιανού», οι οποίες αργότερα έγιναν γνωστές ως Κλαρίσσες. Ο Φραγκίσκος τούς έδωσε έναν πρώτο τρόπο ζωής, τον οποίο η Κιάρα ανέπτυξε αργότερα στον δικό της Κανόνα, διατηρώντας στο επίκεντρο την ευαγγελική φτώχεια.

Η Πορτσουνκόλα διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο και στην πνευματική ζωή του Φραγκίσκου. Σύμφωνα με την παράδοση, το 1216 ο Φραγκίσκος πήγε στον πάπα Ονώριο Γ΄ για να ζητήσει μια ιδιαίτερη άφεση αμαρτιών για όσους, μετανοημένοι και εξομολογημένοι, θα επισκέπτονταν το εκκλησάκι της Αγίας Μαρίας των Αγγέλων. Έτσι καθιερώθηκε αυτό που αργότερα ονομάστηκε Συγχώρηση της Πορτσουνκόλα ή Άφεση της Ασίζης, η οποία συνδέεται με την εορτή της 2ας Αυγούστου.

Η φραγκισκανική αδελφότητα αναπτύχθηκε γρήγορα και οι αδελφοί εξαπλώθηκαν στην Ιταλία και πέρα από τις Άλπεις, μεταφέροντας ένα μήνυμα ειρήνης, συγχώρησης και αδελφοσύνης. Ο Φραγκίσκος επιθυμούσε να κηρύσσεται το Ευαγγέλιο και σε όσους δεν ανήκαν στον χριστιανικό κόσμο και, γι’ αυτό, ενθάρρυνε τους αδελφούς να πηγαίνουν στους μουσουλμάνους, οι οποίοι εκείνη την εποχή αποκαλούνταν συνήθως «Σαρακηνοί». Σε μια εποχή που χαρακτηριζόταν από συγκρούσεις μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων, η φραγκισκανική αποστολή στηριζόταν στη μαρτυρία μέσω του λόγου και του παραδείγματος, μέχρι και την αποδοχή του μαρτυρίου.

Μια πρώτη ομάδα έφτασε στην Ισπανία, όπου καταδικάστηκε σε θάνατο και στη συνέχεια έλαβε χάρη από τον σουλτάνο. Μια δεύτερη ομάδα αναχώρησε για το Μαρόκο. Οι αδελφοί Μπεράρντο, Πιέτρο, Ακκούρσιο, Αντιούτο και Όττο συνελήφθησαν ενώ κήρυτταν, φυλακίστηκαν και μαστιγώθηκαν. Τελικά αποκεφαλίστηκαν στις 16 Ιανουαρίου 1220. Θεωρήθηκαν οι Πρωτομάρτυρες των Φραγκισκανών, δηλαδή οι πρώτοι μάρτυρες του Τάγματος.

Η επιστροφή των λειψάνων τους στην Πορτογαλία είχε μια σημαντική συνέπεια: αφύπνισε την κλήση του Φερδινάνδου, κανονικού κληρικού του Τάγματος του Αγίου Αυγουστίνου, ο οποίος εισήλθε στο Τάγμα των Φραγκισκανών με το όνομα αδελφός Αντώνιος και αργότερα έγινε γνωστός ως Άγιος Αντώνιος της Πάδοβας.

Ο Φραγκίσκος επιθυμούσε να συμμετάσχει προσωπικά στην αποστολή προς τους μουσουλμάνους. Αρχικά προσπάθησε να φτάσει στο Μαρόκο, αλλά μια καταιγίδα ανάγκασε το πλοίο να σταματήσει στις δαλματικές ακτές. Μια δεύτερη προσπάθεια τον οδήγησε στην Ισπανία, αλλά μια ασθένεια τον ανάγκασε να διακόψει το ταξίδι.

Το 1219, μετά το γενικό κεφάλαιο της Ασίζης, κατάφερε τελικά να φτάσει στην Ανατολή. Πέρασε από την Άκρα, στους Αγίους Τόπους, και έφτασε στην Αίγυπτο, όπου βρισκόταν σε εξέλιξη η Πέμπτη Σταυροφορία. Εκεί συνάντησε τον σουλτάνο αλ-Μαλίκ αλ-Καμίλ, ο οποίος τον υποδέχθηκε και άκουσε με ενδιαφέρον τη χριστιανική μαρτυρία του, χωρίς όμως να ασπαστεί τον χριστιανισμό.

Η ταχεία ανάπτυξη της αδελφότητας έφερε νέες δυσκολίες: από μια μικρή ομάδα συντρόφων, το Τάγμα είχε μετατραπεί σε μια πολυάριθμη κοινότητα, διαδεδομένη σε πολλές περιοχές. Έτσι, έγινε αναγκαίο να καθοριστούν μια σαφέστερη δομή και μια κοινή πειθαρχία, ενώ προέκυψαν συζητήσεις, κυρίως γύρω από το ιδανικό της ευαγγελικής φτώχειας.

Το 1220, ο Φραγκίσκος παραιτήθηκε από το αξίωμα του γενικού υπουργού του Τάγματος, αναθέτοντας τη διοίκησή του πρώτα στον Πιέτρο Κατανέο και στη συνέχεια στον Ηλία της Κορτόνα. Παρέμεινε, ωστόσο, το πνευματικό σημείο αναφοράς των αδελφών, ενώ ο καρδινάλιος Ουγκολίνο, ο μελλοντικός πάπας Γρηγόριος Θ΄, ασκούσε τον ρόλο του προστάτη του Τάγματος.

Τα Χριστούγεννα του 1223, ο Φραγκίσκος βρισκόταν στο Γκρέτσιο, στην κοιλάδα του Ριέτι. Επιθυμώντας να αναπαραστήσει με συγκεκριμένο τρόπο το μυστήριο της γέννησης του Ιησού, προετοίμασε μια αναπαράσταση της Γέννησης που θα θύμιζε τη Βηθλεέμ. Η εμπειρία του Γκρέτσιο θεωρείται η απαρχή της παράδοσης της χριστουγεννιάτικης φάτνης.

Το 1224, ο Φραγκίσκος αποσύρθηκε για μερικές εβδομάδες στο όρος Λα Βέρνα, όπου, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου έντονης προσευχής, σύμφωνα με την παράδοση έλαβε τα στίγματα, τα σημάδια των Παθών του Χριστού στα χέρια, στα πόδια και στην πλευρά του. Το γεγονός, που συνέβη στις 14 Σεπτεμβρίου, έγινε μία από τις σημαντικότερες μυστικές εμπειρίες της ζωής του.

Κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Φραγκίσκος υπέφερε από σοβαρά προβλήματα υγείας, κυρίως στα μάτια. Κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που πέρασε στο Σαν Νταμιάνο, κοντά στην Κιάρα και στις αδελφές της, συνέθεσε τον Ύμνο των Δημιουργημάτων, στον οποίο δοξολογεί τον Θεό μέσα από τα στοιχεία και τα πλάσματα της δημιουργίας. Στη συνέχεια συνέχισε τις θεραπείες του στο Φόντε Κολόμπο, υποβαλλόμενος και σε επώδυνες θεραπευτικές διαδικασίες.

Τον Απρίλιο του 1226, μεταφέρθηκε στη Σιένα για θεραπεία, αλλά η κατάστασή του επιδεινώθηκε. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην Κορτόνα, όπου συνέταξε τη Διαθήκη, στην οποία υπενθύμισε τα θεμελιώδη στοιχεία της προσωπικής του εμπειρίας και συνέστησε στους αδελφούς να τηρούν πιστά τον Κανόνα του 1223.

Ο Φραγκίσκος θέλησε τελικά να επιστρέψει στην Ασίζη και, αισθανόμενος ότι ο θάνατος πλησίαζε, ζήτησε να τον μεταφέρουν στην Πορτσουνκόλα. Λίγο πριν πεθάνει, θέλησε να τοποθετηθεί γυμνός πάνω στη γη, ως τελευταίο σημάδι της επιλογής του για τη φτώχεια. Πέθανε το βράδυ του Σαββάτου 3 Οκτωβρίου 1226. Σύμφωνα με την παράδοση, τη στιγμή του θανάτου του οι κορυδαλλοί συγκεντρώθηκαν γύρω από το μέρος όπου κειτόταν και οι καμπάνες της Ασίζης ήχησαν πανηγυρικά.

Η κηδεία του τελέστηκε στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και η σορός του τοποθετήθηκε αργότερα στη βασιλική που οικοδομήθηκε προς τιμήν του. Ο τάφος του έγινε σύντομα προορισμός προσκυνημάτων και η φήμη της αγιότητάς του διαδόθηκε γρήγορα.

Ο Φραγκίσκος ανακηρύχθηκε άγιος στις 16 Ιουλίου 1228 από τον πάπα Γρηγόριο Θ΄, μόλις δύο χρόνια μετά τον θάνατό του. Η λειτουργική εορτή του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης είναι στις 4 Οκτωβρίου.

Ο Φραγκίσκος άφησε επίσης πολυάριθμα συγγράμματα, μεταξύ των οποίων τη Salutatio virtutum, τις Νουθεσίες, διάφορες προσευχές, το κείμενο για την αληθινή και τέλεια χαρά και τον Ύμνο των Δημιουργημάτων. Σχεδόν όλα είναι γραμμένα σε απλά λατινικά, ενώ ο Ύμνος είναι γραμμένος στη λαϊκή γλώσσα. Μέσα από αυτά τα κείμενα αναδεικνύεται η μορφή του Φραγκίσκου ως ανθρώπου της προσευχής, μυστικού, κήρυκα και ποιητή, καθώς και ως ιδρυτή της φραγκισκανικής οικογένειας.

Paolo Botti

© Tutti i diritti riservati. Riproduzione consentita solo chiedendo permesso a info@amicidilazzaro.it
(non verrà concesso a siti con pubblicità/ads o per usi commerciali)

© All rights reserved. Reproduction allowed only with permission from info@amicidilazzaro.it
(it will not be granted to sites with advertising/ads or for commercial uses)

Πώς μπορεί ο Θεός να είναι ταυτόχρονα Ένας και Τριαδικός;

hearts-1450300_1280

Προσευχή προς την Παναγία από την Αγία Τερέζα της Καλκούτας