in

Biografie van de heilige Franciscus van Assisi

Franciscus werd in 1182 in Assisi geboren als zoon van Pietro en Pica Bernardone. Zijn vader was lakenhandelaar. Franciscus groeide op in welgestelde omstandigheden en wijdde zijn jeugd aan feesten, vriendschappen en het verlangen om maatschappelijk aanzien te verwerven.

In 1202 nam Franciscus, op zoek naar militaire roem, als vrijwilliger deel aan de oorlog tussen Perugia en Assisi. Het leger van Assisi werd verslagen en Franciscus werd ongeveer een jaar gevangengehouden. Daarna slaagde zijn vader erin hem vrij te kopen. Na zijn terugkeer in Assisi werd Franciscus getroffen door een langdurige ziekte, die heel 1204 aanhield. Deze ziekte liet diepe sporen na en bracht hem ertoe na te denken over de betekenis van zijn leven en over de ambities die hem tot dan toe hadden geleid.

In 1205 was Franciscus hersteld en vertrok hij opnieuw ten strijde. Hij nam vrijwillig dienst om in Apulië tegen de pauselijke troepen te vechten. Toen hij echter in Spoleto aankwam, hoorde hij een stem die hem uitnodigde naar Assisi terug te keren. Zo begon een geleidelijke innerlijke verandering: zijn verlangen naar roem, rijkdom en aanzien maakte langzaam plaats voor het verlangen God te zoeken en zijn eigen roeping te begrijpen.

Tegen het einde van 1205 ontving Franciscus, terwijl hij voor het kruisbeeld in de kapel van San Damiano bad, van Jezus Christus de opdracht: ‘Ga en herstel mijn Kerk.’ Aanvankelijk vatte Franciscus deze woorden letterlijk op en begon hij de vervallen kerken in de omgeving van Assisi te herstellen.

Het gebed voor het kruisbeeld werd echter vooral een ervaring van contemplatie en ontmoeting met God. Franciscus zocht in het gebed het licht dat hij nodig had om zijn roeping te begrijpen: ‘Allerhoogste en glorierijke God, verlicht de duisternis van mijn hart en geef mij een oprecht geloof, een vaste hoop en een volmaakte liefde, wijsheid en inzicht, o Heer, opdat ik uw heilig en waarachtig gebod moge volbrengen.’

Pietro Bernardone begreep de keuze van zijn zoon om in armoede te leven niet en verzette zich daar krachtig tegen. Hij eiste dat Franciscus de gebruikte goederen zou teruggeven. Vervolgens wendde hij zich tot bisschop Guido van Assisi, die Franciscus liet komen en beide partijen aanhoorde. Tijdens deze openbare confrontatie deed Franciscus afstand van zijn bezittingen en van zijn vaderlijke erfenis. Hij trok zijn kleren uit en gaf ze aan zijn vader terug. Bisschop Guido bedekte hem met zijn eigen mantel en aanvaardde daarmee zijn keuze om in armoede te leven.

Franciscus, inmiddels vijfentwintig jaar oud, begon in de voetsporen van Jezus te leven. Hij wijdde zich aan de zorg voor de armen en de melaatsen en bracht perioden in eenzaamheid door in de omgeving van Assisi, vooral bij de Porziuncola.

Op 24 februari 1208 hielp de lezing uit het Evangelie tijdens de eucharistieviering hem duidelijker te begrijpen welke weg hij moest volgen: in armoede leven, het Evangelie verkondigen en zich aan de naaste wijden. Al snel sloten de eerste metgezellen zich bij hem aan. De oorspronkelijke groep bestond uit vijf personen: twee priesters, Pietro en Silvestro, twee leken, Bernardo en Egidio, en Franciscus. Samen besloten zij volgens het Evangelie te leven en zich te wijden aan gebed, armoede, broederschap, naastenliefde en prediking. Deze broederschap werd in 1210 erkend door paus Innocentius III, waarmee de orde van de Minderbroeders officieel ontstond.

In 1212 nam Franciscus Clara van Assisi (Chiara di Offreduccio) op in zijn evangelische levenswijze. Zij was een jonge edelvrouw uit Assisi die zich sterk aangetrokken voelde tot zijn ideaal van armoede en leven volgens het Evangelie.

Al snel sloten andere jonge vrouwen zich bij Clara aan en vestigden zij zich samen in het kleine klooster dat verbonden was aan het kerkje van San Damiano. In 1215 werd Clara, op tweeëntwintigjarige leeftijd, benoemd tot abdis van de ‘Arme Vrouwen van San Damiano’, die later de clarissen zouden worden genoemd. Franciscus gaf hun een eerste levensvorm, die Clara vervolgens uitwerkte in haar eigen Regel, waarbij de evangelische armoede centraal bleef staan.

Ook in het geestelijke leven van Franciscus speelde de Porziuncola een centrale rol. Volgens de overlevering ging Franciscus in 1216 naar paus Honorius III om een bijzondere aflaat te vragen voor iedereen die, na berouw te hebben getoond en gebiecht te hebben, het kerkje van Santa Maria degli Angeli zou bezoeken. Zo ontstond wat later de Porziuncola-aflaat of de Vergeving van Assisi zou worden genoemd, verbonden met het feest van 2 augustus.

De franciscaanse broederschap groeide snel en de broeders verspreidden zich door Italië en over de Alpen, waarbij zij een boodschap van vrede, vergeving en broederschap uitdroegen. Franciscus wilde dat het Evangelie ook werd verkondigd aan mensen die niet tot de christelijke wereld behoorden. Daarom moedigde hij de broeders aan om naar de moslims te gaan, die in die tijd doorgaans ‘Saracenen’ werden genoemd. In een tijdperk dat werd gekenmerkt door conflicten tussen christenen en moslims, was de franciscaanse missie gebaseerd op getuigenis door woord en voorbeeld, zelfs tot aan de bereidheid het martelaarschap te aanvaarden.

Een eerste groep bereikte Spanje, waar de broeders ter dood werden veroordeeld en vervolgens door de sultan gratie kregen. Een tweede groep vertrok naar Marokko. De broeders Berardo, Pietro, Accursio, Adiuto en Ottone werden gearresteerd terwijl zij predikten, gevangengezet en gegeseld. Uiteindelijk werden zij op 16 januari 1220 onthoofd. Zij werden beschouwd als de protomartelaren van de franciscaanse orde, dat wil zeggen de eerste martelaren van de orde.

De terugkeer van hun relieken naar Portugal had een belangrijke consequentie: zij wekte de roeping op van Ferdinando, een reguliere kanunnik van Sint-Augustinus, die tot de franciscanen toetrad onder de naam broeder Antonius en later bekend werd als de heilige Antonius van Padua.

Franciscus wilde persoonlijk deelnemen aan de missie onder de moslims. Aanvankelijk probeerde hij Marokko te bereiken, maar een storm dwong het schip halt te houden aan de Dalmatische kust. Een tweede poging bracht hem naar Spanje, maar een ziekte dwong hem de reis af te breken.

In 1219 slaagde hij er, na het generaal kapittel van Assisi, eindelijk in het Oosten te bereiken. Hij reisde via Akko, in het Heilige Land, en kwam aan in Egypte, waar de Vijfde Kruistocht aan de gang was. Daar ontmoette hij sultan al-Malik al-Kamil, die hem ontving en met belangstelling naar zijn christelijke geloofsgetuigenis luisterde, zonder zich echter te bekeren.

De snelle groei van de broederschap bracht nieuwe moeilijkheden met zich mee. Van een kleine groep metgezellen was de orde uitgegroeid tot een omvangrijke gemeenschap die over vele gebieden verspreid was. Daarom werd het noodzakelijk een duidelijkere structuur en een gemeenschappelijke discipline vast te leggen. Er ontstonden discussies, vooral over het ideaal van de evangelische armoede.

In 1220 legde Franciscus zijn functie als generaal-minister neer en vertrouwde hij het bestuur van de orde eerst toe aan Pietro Cattaneo en vervolgens aan Elia da Cortona. Hij bleef echter het geestelijke referentiepunt voor de broeders, terwijl kardinaal Ugolino, de latere paus Gregorius IX, optrad als beschermer van de orde.

Met Kerstmis 1223 verbleef Franciscus in Greccio, in de vallei van Rieti. Omdat hij het mysterie van de geboorte van Jezus tastbaar wilde maken, organiseerde hij een uitbeelding van de Geboorte van Christus die aan Bethlehem moest herinneren. De gebeurtenis in Greccio wordt beschouwd als het begin van de traditie van de kerststal.

In 1224 trok Franciscus zich enkele weken terug op de berg La Verna. Tijdens een periode van intens gebed ontving hij volgens de overlevering de stigmata, de tekenen van het lijden van Christus aan zijn handen, voeten en zijde. Deze gebeurtenis, die plaatsvond op 14 september, werd een van de belangrijkste mystieke ervaringen van zijn leven.

In zijn laatste levensjaren werd Franciscus getroffen door ernstige gezondheidsproblemen, vooral aan zijn ogen. Tijdens een verblijf in San Damiano, dicht bij Clara en haar zusters, schreef hij het Zonnelied, waarin hij God looft door middel van de elementen en de schepselen van de schepping. Later zette hij zijn behandelingen voort in Fonte Colombo, waar hij zich ook aan pijnlijke behandelingen onderwierp.

In april 1226 werd hij voor behandeling naar Siena gebracht, maar zijn toestand verslechterde. Vervolgens verhuisde hij naar Cortona, waar hij zijn Testament opstelde. Daarin herinnerde hij aan de fundamentele elementen van zijn levensweg en spoorde hij de broeders aan de Regel van 1223 trouw na te leven.

Franciscus wilde uiteindelijk terugkeren naar Assisi en vroeg, omdat hij zijn dood voelde naderen, om naar de Porziuncola te worden gebracht. Kort voor zijn dood wilde hij naakt op de aarde worden gelegd, als laatste teken van zijn keuze voor de armoede. Hij stierf op de avond van zaterdag 3 oktober 1226. Volgens de overlevering verzamelden de leeuweriken zich op het moment van zijn dood rond de plaats waar hij lag en luidden de klokken in Assisi volop.

De uitvaartplechtigheid werd gehouden in de kerk van San Giorgio en zijn lichaam werd vervolgens overgebracht naar de basiliek die ter ere van hem was gebouwd. Zijn graf werd al snel een bedevaartsoord en de faam van zijn heiligheid verspreidde zich snel.

Franciscus werd op 16 juli 1228 heilig verklaard door paus Gregorius IX, slechts twee jaar na zijn dood. De liturgische feestdag van de heilige Franciscus van Assisi is 4 oktober.

Franciscus liet ook talrijke geschriften na, waaronder de Salutatio virtutum, de aansporingen, verschillende gebeden, de tekst over de ware en volmaakte vreugde en het Zonnelied. Bijna al deze teksten zijn geschreven in eenvoudig Latijn, terwijl het Zonnelied in de volkstaal is geschreven. Uit deze teksten komt Franciscus naar voren als een man van gebed, een mysticus, prediker en dichter, maar ook als de stichter van de franciscaanse familie.

Paolo Botti

© Tutti i diritti riservati. Riproduzione consentita solo chiedendo permesso a info@amicidilazzaro.it
(non verrà concesso a siti con pubblicità/ads o per usi commerciali)

© All rights reserved. Reproduction allowed only with permission from info@amicidilazzaro.it
(it will not be granted to sites with advertising/ads or for commercial uses)

love-3497782_1280

1. Van iemand houden wat is dat?

hearts-1450300_1280

Gebed tot Maria van de heilige Teresa van Calcutta