Thánh Xêxilia, qua đời tại Roma ngày 22 tháng 11 năm 230, là một phụ nữ quý tộc Roma đã cải đạo sang Kitô giáo, là trinh nữ và thánh tử đạo Kitô giáo. Việc tôn kính thánh nhân rất phổ biến vì Xêxilia là thánh bảo trợ cho âm nhạc, các nhạc công và ca sĩ. Thánh nhân được người Công giáo và Chính thống giáo kính nhớ vào ngày 22 tháng 11. Ngoại trừ Đức Trinh Nữ Maria, ngài là một trong số bảy vị thánh nữ duy nhất được xướng danh trong Kinh nguyện Thánh Thể.
Theo truyền thống, Xêxilia được hứa gả cho chàng thanh niên ngoại giáo Valerianô. Vào đêm tân hôn, Xêxilia nói với chồng rằng một thiên thần của Thiên Chúa đang gìn giữ sự trinh khiết của nàng và khuyên chàng cải đạo. Ngay đêm ấy, Valerianô đi đến đường Appia, nơi chàng gặp Đức Giáo hoàng Urbanô tại dặm thứ ba. Đức Giáo hoàng dạy giáo lý và ban phép Rửa cho Valerianô; chàng trở về nhà và thấy Xêxilia đang phủ phục cầu nguyện, bên cạnh nàng là thiên thần vẫn luôn canh giữ nàng.
Sinh nghi, chàng đòi bằng chứng xác thực rằng chàng trai trẻ ấy quả thực là thiên thần. Bấy giờ, thiên thần làm xuất hiện hai vòng hoa và đặt lên đầu hai vợ chồng. Sau khi cải đạo, Valerianô cầu xin cho người em trai Tiburtiô cũng nhận được ân sủng ấy, và lời cầu xin đã được nhậm lời. Hai anh em, nay đã cải đạo, bắt đầu chôn cất các nạn nhân của cuộc bách hại. Họ bị tố giác (vì việc chôn cất người Kitô hữu bị cấm), bị kết án chém đầu và được chôn cất trong hầm mộ Pretextatus.
Sau khi hai anh em qua đời, Thánh Xêxilia cũng bị gọi đến trước thẩm phán Almachio, người ra lệnh xử tử nàng. Các đao phủ không dám thi hành án nơi công cộng nên tìm cách làm nàng ngạt thở bằng hơi nóng trong phòng tắm tại nhà nàng (calidarium), được đun nóng đến nhiệt độ cực cao. Nhưng phép lạ đã xảy ra: sau một ngày một đêm, người ta thấy Xêxilia vẫn còn sống, được bao phủ bởi làn sương móc từ trời cao, dấu chỉ sự che chở của Thiên Chúa.
Một lictor (viên chức công quyền thời La Mã cổ đại, có nhiệm vụ hộ tống và bảo vệ các quan chức nắm quyền imperium, như chấp chính quan và pháp quan), được sai đến chém đầu nàng, đã chém vào cổ nàng ba nhát mà vẫn không thể chém đứt đầu nàng. Dù bị thương, Xêxilia còn sống thêm ba ngày. Thiếu nữ đang hấp hối đã để lại căn nhà của mình cho Đức Giáo hoàng Urbanô I khi ngài đến thăm nàng, đồng thời xin ngài biến nơi ấy thành nhà thờ.
Năm 821, dưới triều Đức Giáo hoàng Paschalô I, nhà thờ mới xây được cung hiến kính thánh nữ tử đạo; thi hài của Thánh nữ, sau năm trăm năm vẫn còn nguyên vẹn, được chuyển từ hầm mộ Thánh Callixtus (nơi ngày nay người ta vẫn có thể tham quan hầm mộ từng lưu giữ thi hài ngài) đến nhà thờ, vốn là nơi ở xưa kia của ngài, cùng với các thánh tử đạo Valerianô, Tiburtiô và Massimô. Đức Paschalô I còn cho chuyển đến đó cả hài cốt của Thánh Urbanô.
Truyền thuyết vàng kể rằng Đức Giáo hoàng Urbanô I, vị đã rửa tội cho chồng của Xêxilia là Valerianô và chứng kiến cuộc tử đạo của Xêxilia, «đã an táng thi hài Xêxilia giữa các vị giám mục và cung hiến căn nhà của ngài, biến nơi ấy thành một nhà thờ, như ngài đã xin».
Năm 1599, trong thời gian trùng tu Vương cung thánh đường Thánh Xêxilia ở Trastevere, Đức Hồng y Paolo Emilio Sfondrati cho mở quan tài đá chứa thánh tích của thánh nữ.
Theo lời chứng đương thời, thi hài được tìm thấy trong tư thế tự nhiên đến kinh ngạc, như thể Xêxilia vẫn còn đang ngủ, đầu nghiêng sang một bên và các ngón tay duỗi ra theo một cử chỉ đặc biệt. Cũng trong năm ấy, nhà điêu khắc Stefano Maderno đã tạc bức tượng cẩm thạch nổi tiếng, mô phỏng chính tư thế mà theo lời kể, người ta đã tìm thấy thi hài vị thánh tử đạo. Tác phẩm hiện vẫn được đặt dưới bàn thờ chính của vương cung thánh đường.
Thánh Xêxilia là thánh bảo trợ cho âm nhạc, vì người ta kể rằng trong lễ thành hôn của mình, khi các nhạc cụ đang tấu lên, Xêxilia đã âm thầm hát trong lòng lên Thiên Chúa: «Cantantibus organis, Caecilia in corde suo soli Domino decantabat», «Khi các nhạc cụ đang tấu lên, Xêxilia chỉ hát trong lòng cho một mình Chúa» (sự kiện được thuật lại trong Cuộc Thương Khó của Thánh Xêxilia, một bản tường thuật cổ về cuộc tử đạo của ngài).
Qua nhiều thế kỷ, câu nói này được diễn giải như một sự quy chiếu trực tiếp đến âm nhạc. Vì thế, Xêxilia trở thành thánh bảo trợ cho các nhạc sĩ, ca sĩ và nhạc công.
Lễ kính Thánh Xêxilia được cử hành vào ngày 22 tháng 11.
Paolo Botti
© Tutti i diritti riservati. Riproduzione consentita solo chiedendo permesso a info@amicidilazzaro.it
(non verrà concesso a siti con pubblicità/ads o per usi commerciali)
© All rights reserved. Reproduction allowed only with permission from info@amicidilazzaro.it
(it will not be granted to sites with advertising/ads or for commercial uses)

