in

Святая Цэцылія, мучаніца — 22 лістапада

Sassoferrato_santa_cecilia_1635-50_ca._03
Sailko, CC BY 3.0, праз Wikimedia Commons

Святая Цэцылія, якая памерла ў Рыме 22 лістапада 230 года, была знатнай рымлянкай, навернутай у хрысціянства, хрысціянскай нявінніцай і мучаніцай. Яе культ вельмі папулярны, бо Цэцылія — апякунка музыкі, музыкантаў і спевакоў. Каталікі і праваслаўныя ўшаноўваюць яе 22 лістапада. Калі не лічыць Найсвяцейшую Дзеву Марыю, яна адна з сямі святых, якіх называюць па імені ў Каноне Імшы.

Паводле падання, Цэцылія была заручаная з маладым язычнікам Валерыянам. У шлюбную ноч яна адкрыла свайму жаніху, што анёл Божы захоўвае яе дзявоцтва, і заклікала яго навярнуцца. У тую ж ноч Валерыян накіраваўся на Апіеву дарогу, дзе на трэцяй мілі сустрэўся са святым папам Урбанам. Той навучаў Валерыяна і ахрысціў яго. Вярнуўшыся дадому, Валерыян убачыў Цэцылію, якая малілася, упаўшы ніцма, а побач з ёю — анёла, што заўсёды ахоўваў яе.

Засумняваўшыся, ён папрасіў даказаць, што гэты юнак сапраўды анёл. Тады анёл з’явіў два вянкі з кветак і ўсклаў іх на галовы маладых. Стаўшы вернікам, Валерыян папрасіў, каб і ягоны брат Тыбурцый атрымаў тую ж ласку, і так і сталася. Абодва браты, ужо навернутыя, пачалі хаваць ахвяр пераследу. Іх выдалі (пахаванне хрысціян было забаронена), і яны былі асуджаныя да смерці праз адсячэнне галавы, а пасля пахаваныя ў катакомбах Прэтэкстата.

Пасля іх смерці святую Цэцылію таксама выклікалі да суддзі Алмахія, які загадаў яе забіць. Каты, не адважваючыся выканаць прысуд публічна, паспрабавалі задушыць яе парамі ў лазні яе дома (calidarium), нагрэтай да надзвычай высокай тэмпературы. Але здарыўся цуд: праз дзень і ноч Цэцылію знайшлі яшчэ жывой, ахутанай нябеснай расой — знакам Божай апекі.

Ліктар (публічны службовец Старажытнага Рыма, якому даручалася суправаджаць і ахоўваць магістратаў, надзеленых imperium, напрыклад консулаў і прэтараў), пасланы адсекчы ёй галаву, тройчы ўдарыў па шыі, але так і не здолеў адсекчы ёй галаву. Нягледзячы на рану, Цэцылія пражыла яшчэ тры дні. Паміраючы, дзяўчына пакінула ў спадчыну папу Урбану I, які прыйшоў яе наведаць, свой дом, папрасіўшы ператварыць яго ў царкву.

У 821 годзе, падчас пантыфікату Пасхалія I, пабудаваную царкву асвяцілі ў гонар святой мучаніцы, а цела святой, якое заставалася нятленным і праз пяцьсот гадоў, перанеслі з катакомбаў святога Калікста (дзе і сёння можна наведаць крыпту, у якой спачывала яе цела) у царкву, якая раней была яе домам, разам з целамі мучанікаў Валерыяна, Тыбурцыя і Максіма. Пасхалій I загадаў таксама перанесці туды цела святога Урбана.

У «Залатой легендзе» апавядаецца, што папа Урбан I, які навярнуў яе мужа Валерыяна і быў сведкам мучаніцтва, «пахаваў цела Цэцыліі сярод целаў біскупаў і асвяціў яе дом, ператварыўшы яго ў царкву, як яна і прасіла».

У 1599 годзе, падчас рэстаўрацыйных прац у базіліцы Святой Цэцыліі ў Трастэверэ, кардынал Паола Эміліа Сфондраці загадаў адкрыць саркафаг з рэліквіямі святой.

Паводле сведчанняў таго часу, цела знайшлі ў дзіўна натуральным становішчы, нібыта Цэцылія ўсё яшчэ спала: галава была павернутая набок, а пальцы выцягнутыя ў асаблівым жэсце. У тым жа годзе скульптар Стэфана Мадэрна стварыў знакамітую мармуровую статую, якая дакладна адлюстроўвае паставу, у якой, паводле аповеду, знайшлі цела мучаніцы. І сёння твор знаходзіцца пад галоўным алтаром базілікі.

Святая Цэцылія — апякунка музыкі, бо, паводле падання, падчас святкавання яе шлюбу, калі гралі музычныя інструменты, Цэцылія спявала ў сваім сэрцы Богу: «Cantantibus organis, Caecilia in corde suo soli Domino decantabat» — «Калі гралі музычныя інструменты, Цэцылія ў сваім сэрцы спявала толькі Госпаду» (гэты эпізод апісаны ў Passio Sanctae Caeciliae, старажытным аповедзе пра яе мучаніцтва).

На працягу стагоддзяў гэты выраз тлумачылі як непасрэдную згадку пра музыку. Таму Цэцылія стала апякункай музыкантаў, спевакоў і інструменталістаў.
Святую Цэцылію ўшаноўваюць 22 лістапада.

Паола Боцці

© Tutti i diritti riservati. Riproduzione consentita solo chiedendo permesso a info@amicidilazzaro.it
(non verrà concesso a siti con pubblicità/ads o per usi commerciali)

© All rights reserved. Reproduction allowed only with permission from info@amicidilazzaro.it
(it will not be granted to sites with advertising/ads or for commercial uses)

star-6880592_1280

Адвэнт — гэта час прысутнасці і чакання Вечнага (Бэнэдыкт XVI)