in

Սուրբ Կեսիլիա, նահատակ — նոյեմբերի 22

Sassoferrato_santa_cecilia_1635-50_ca._03
Sailko, CC BY 3.0, Wikimedia Commons-ի միջոցով

Սուրբ Կեսիլիան, որը մահացել է Հռոմում 230 թվականի նոյեմբերի 22-ին, քրիստոնեություն ընդունած հռոմեացի ազնվականուհի էր, քրիստոնյա կույս և մարտիրոս։ Նրա պաշտամունքը շատ տարածված է, քանի որ Կեսիլիան երաժշտության, երաժիշտների և երգիչների հովանավորն է։ Կաթոլիկներն ու ուղղափառները նրան հիշատակում են նոյեմբերի 22-ին։ Սուրբ Կույս Մարիամից բացի՝ նա այն ընդամենը յոթ սրբուհիներից մեկն է, որոնց անունները հիշատակվում են Սուրբ Պատարագի կանոնում։

Ավանդության համաձայն՝ Կեսիլիան նշանված էր երիտասարդ հեթանոս Վալերիանի հետ։ Հարսանիքի գիշերը Կեսիլիան փեսային հայտնեց, որ Աստծո հրեշտակը պահպանում է իր կուսությունը, և հորդորեց նրան քրիստոնեություն ընդունել։ Նույն գիշեր Վալերիանը գնաց Ապպիական ճանապարհով, որտեղ երրորդ մղոնի վրա հանդիպեց սուրբ Ուրբանոս պապին։ Վերջինս նրան սովորեցրեց քրիստոնեական հավատքի հիմունքները և մկրտեց։ Այնուհետև Վալերիանը վերադարձավ տուն և տեսավ, որ Կեսիլիան ծնկի իջած աղոթում է, իսկ հրեշտակը, որ միշտ հսկում էր նրան, նրա կողքին է։

Կասկածելով՝ նա ապացույց պահանջեց, որ այդ երիտասարդն իսկապես հրեշտակ էր։ Այդ ժամանակ հրեշտակը երևան բերեց երկու ծաղկեպսակ և դրեց ամուսինների գլխին։ Հավատացյալ դառնալով՝ Վալերիանը աղոթեց, որ իր եղբայր Տիբուրցիոն նույնպես արժանանա այդ շնորհին, և այդպես էլ եղավ։ Երկու եղբայրները, քրիստոնեություն ընդունելուց հետո, ձեռնամուխ եղան հալածանքների զոհերին թաղելուն։ Նրանց մատնեցին (քրիստոնյաներին թաղելն արգելված էր), դատապարտեցին գլխատման, և նրանք թաղվեցին Պրետեքստատի կատակոմբներում։

Նրանց մահից հետո սուրբ Կեսիլիային նույնպես կանչեցին դատավոր Ալմաքիոսի առջև, որը հրամայեց մահապատժի ենթարկել նրան։ Դահիճները, չհամարձակվելով վճիռը հրապարակավ իրագործել, փորձեցին խեղդել նրան իր տան բաղնիքի (calidarium) գոլորշիներով, որի ջերմաստիճանը հասցրել էին չափազանց բարձր մակարդակի։ Բայց հրաշքը կատարվեց. մեկ օր ու մեկ գիշեր անց Կեսիլիային գտան դեռ կենդանի՝ պարուրված երկնային ցողով, որն աստվածային պաշտպանության նշան էր։

Մի լիկտոր (հին Հռոմի պաշտոնյա, որի պարտականությունն էր ուղեկցել և պաշտպանել imperium-ով օժտված մագիստրատներին, օրինակ՝ հյուպատոսներին և պրետորներին), որին ուղարկել էին նրան գլխատելու, երեք անգամ հարվածեց նրա պարանոցին, սակայն չկարողացավ կտրել նրա գլուխը։ Չնայած վերքին՝ Կեսիլիան դեռ երեք օր ապրեց։ Ուրբանոս Ա պապին, որ եկել էր նրան այցելելու, մահամերձ աղջիկը կտակեց իր տունը՝ խնդրելով այն եկեղեցու վերածել։

821 թվականին՝ Պասկալիս Ա պապի օրոք, կառուցված եկեղեցին օծվեց սուրբ մարտիրոսի պատվին, իսկ Սրբուհու մարմինը, որը հինգ հարյուր տարի անց դեռ անվնաս էր, Սուրբ Կալիստոսի կատակոմբներից (որտեղ մինչև այսօր կարելի է այցելել այն դամբարանը, որտեղ պահվել էր նրա մարմինը) տեղափոխվեց եկեղեցի՝ նրա նախկին տունը։ Նրա հետ այնտեղ տեղափոխվեցին նաև մարտիրոսներ Վալերիանը, Տիբուրցիոն և Մաքսիմոսը։ Պասկալիս Ա-ն ցանկացավ այնտեղ տեղափոխել նաև սուրբ Ուրբանոսի մարմինը։

Ոսկե լեգենդը պատմում է, որ Ուրբանոս պապը, որը նրա ամուսնուն՝ Վալերիանին, քրիստոնեություն էր դարձի բերել և վկա էր եղել նրա մարտիրոսությանը, «թաղեց Կեսիլիայի մարմինը եպիսկոպոսների մարմինների կողքին և նրա տունը եկեղեցու վերածելով՝ օծեց այն, ինչպես նա էր խնդրել»։

1599 թվականին, Տրաստևերեում գտնվող Սուրբ Կեսիլիայի բազիլիկի վերանորոգման աշխատանքների ժամանակ, կարդինալ Պաոլո Էմիլիո Սֆոնդրատին բացել տվեց սուրբի մասունքները պարունակող սարկոֆագը։

Այն ժամանակվա վկայությունների համաձայն՝ մարմինը գտել էին զարմանալիորեն բնական դիրքով, ասես Կեսիլիան դեռ քնած լիներ. գլուխը մի կողմ էր թեքված, իսկ մատները՝ ձգված յուրահատուկ դիրքով։ Նույն թվականին քանդակագործ Ստեֆանո Մադեռնոն ստեղծեց մարմարե հայտնի արձանը, որը պատկերում է այն դիրքը, որով, ըստ պատմության, գտել էին մարտիրոսի մարմինը։ Այսօր էլ արձանը գտնվում է բազիլիկի գլխավոր խորանի տակ։

Սուրբ Կեսիլիան երաժշտության հովանավորն է, քանի որ պատմում են, որ իր հարսանիքի ժամանակ, երբ երաժշտական գործիքները նվագում էին, Կեսիլիան իր սրտում երգում էր Աստծուն. «Cantantibus organis, Caecilia in corde suo soli Domino decantabat», «Մինչ երաժշտական գործիքները նվագում էին, Կեսիլիան իր սրտում երգում էր միայն Տիրոջը»։ (Այս դրվագը պատմվում է Սուրբ Կեսիլիայի չարչարանքների պատմության մեջ՝ նրա մարտիրոսության մասին հին պատումում։)

Դարերի ընթացքում այս արտահայտությունը մեկնաբանվել է որպես երաժշտությանն ուղղակիորեն վերաբերող խոսք։ Այդ պատճառով Կեսիլիան դարձել է երաժիշտների, երգիչների և նվագարանահարների հովանավորը։
Սուրբ Կեսիլիայի տոնը նշվում է նոյեմբերի 22-ին։

Պաոլո Բոտտի

© Tutti i diritti riservati. Riproduzione consentita solo chiedendo permesso a info@amicidilazzaro.it
(non verrà concesso a siti con pubblicità/ads o per usi commerciali)

© All rights reserved. Reproduction allowed only with permission from info@amicidilazzaro.it
(it will not be granted to sites with advertising/ads or for commercial uses)

star-6880592_1280

Գալստյան շրջանը հավիտենականի ներկայության և սպասման ժամանակն է (Բենեդիկտոս XVI)