“Գալստյան շրջանը չորս շաբաթ տևող պատարագային շրջան է, որը նախապատրաստում է Սուրբ Ծննդին՝ հիշեցնելով Հիսուսի ծննդյան սպասումը և հրավիրելով քրիստոնյաներին ներքուստ պատրաստվելու Նրա գալստյանը։“
Սիրելի՛ եղբայրներ և քույրեր,
այս երեկոյան պատարագով մենք մտնում ենք Գալստյան շրջան։ Աստվածաշնչյան ընթերցման մեջ, որ հենց նոր լսեցինք՝ Պողոս առաքյալի Թեսաղոնիկեցիներին ուղղված Առաջին նամակից, նա հրավիրում է մեզ պատրաստվելու «մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի գալստյանը» (5,23)՝ Աստծու շնորհով անարատ մնալով։ Պողոսն օգտագործում է հենց «գալուստ» բառը՝ լատիներեն adventus, որից էլ առաջացել է Գալստյան անվանումը։
Հակիրճ խորհենք այս բառի նշանակության մասին, որը կարելի է թարգմանել «ներկայություն», «ժամանում», «գալուստ»։ Հին աշխարհում այն հատուկ եզր էր, որով նշվում էր պաշտոնյայի ժամանումը կամ թագավորի կամ կայսեր այցը մի նահանգ։ Բայց այն կարող էր նաև նշանակել աստվածության գալուստը, երբ նա դուրս է գալիս իր թաքստոցից՝ զորությամբ հայտնվելու համար, կամ երբ պաշտամունքի ընթացքում նշվում է նրա ներկայությունը։ Քրիստոնյաները «Գալուստ» բառն ընդունեցին՝ արտահայտելու իրենց հարաբերությունը Հիսուս Քրիստոսի հետ. Հիսուսը Թագավորն է, որ մտավ այս աղքատ «նահանգը», որի անունը երկիր է, որպեսզի այցելի բոլորին։ Նրա գալստյան տոնին մասնակից են դառնում բոլոր նրանք, ովքեր հավատում են Նրան, ովքեր հավատում են Նրա ներկայությանը պատարագային ժողովում։ Adventus բառով, ըստ էության, ասվում էր՝ Աստված այստեղ է, Նա չի հեռացել աշխարհից, մեզ մենակ չի թողել։ Թեև չենք կարող Նրան տեսնել ու շոշափել, ինչպես զգայարաններով ընկալվող իրողությունները, Նա այստեղ է և գալիս է մեզ այցելելու բազմաթիվ կերպերով։
«Գալուստ» արտահայտության իմաստը ներառում է նաև visitatio հասկացությունը, որը պարզապես և բուն իմաստով նշանակում է «այցելություն». այս դեպքում խոսքը Աստծու այցելության մասին է. Նա մտնում է իմ կյանք և ուզում է դիմել ինձ։ Մեր առօրյա կյանքում բոլորս էլ զգում ենք, որ քիչ ժամանակ ենք հատկացնում Տիրոջը, և քիչ ժամանակ՝ նաև ինքներս մեզ։ Ի վերջո, ամբողջովին կլանվում ենք «գործերով»։ Մի՞թե հաճախ հենց զբաղմունքները չեն տիրում մեզ, իսկ հասարակությունն իր բազմապիսի հետաքրքրություններով չի՞ կլանում մեր ուշադրությունը։ Մի՞թե շատ ժամանակ չենք հատկացնում զվարճանքներին ու տարատեսակ զբաղմունքներին։ Երբեմն ամեն ինչ մեզ «տանում է իր հոսանքով»։ Գալստյան շրջանը՝ այս առանձնահատուկ պատարագային շրջանը, որի մեջ այժմ մտնում ենք, հրավիրում է մեզ լռության մեջ կանգ առնելու՝ մի ներկայություն գիտակցելու համար։ Սա հրավեր է՝ ըմբռնելու, որ օրվա առանձին իրադարձությունները Աստծու՝ մեզ ուղղված ակնարկներն են, Նրա՝ մեզանից յուրաքանչյուրի հանդեպ ունեցած հոգատարության նշանները։ Որքա՜ն հաճախ է Աստված մեզ զգացնել տալիս Իր սիրո ներկայությունը։ Այդ սիրո «ներքին օրագիր» պահելը, այսպես ասած, մեր կյանքի համար գեղեցիկ և օգտակար գործ կլիներ։ Գալստյան շրջանը հրավիրում և մղում է մեզ խորհելու ներկա Տիրոջ մասին։ Մի՞թե Նրա ներկայության վստահությունը չպետք է օգնի մեզ աշխարհին այլ աչքերով նայելու։ Մի՞թե այն չպետք է օգնի մեզ մեր ողջ կյանքը դիտելու որպես «այցելություն», որպես մի ձև, որով Նա կարող է գալ մեզ մոտ և մոտ լինել մեզ ամեն իրավիճակում։
Գալստյան շրջանի մեկ այլ հիմնարար տարր է սպասումը, որը միաժամանակ հույս է։ Գալստյան շրջանը մղում է մեզ հասկանալու ժամանակի և պատմության իմաստը՝ որպես «կայրոս», այսինքն՝ մեր փրկության համար ընձեռված բարենպաստ առիթ։ Հիսուսը շատ առակներով է բացատրել այս խորհրդավոր իրողությունը՝ ծառաների մասին առակով, որոնց հանձնարարվել էր սպասել տիրոջ վերադարձին, փեսային սպասող կույսերի մասին առակով, ինչպես նաև սերմանելու և հնձելու մասին առակներով։ Մարդն իր կյանքի ընթացքում մշտապես սպասում է. մանուկ հասակում ուզում է մեծանալ, չափահաս տարիքում ձգտում է ինքնիրացմանն ու հաջողությանը, իսկ տարիքն առնելիս՝ արժանի հանգստի։ Բայց գալիս է մի պահ, երբ նա հասկանում է, որ չափազանց քիչ հույս է ունեցել, եթե մասնագիտությունից կամ հասարակական դիրքից այն կողմ հուսալու այլևս ոչինչ չի մնում։ Հույսը նշանավորում է մարդկության ուղին, բայց քրիստոնյաների համար այն սնվում է մի համոզմունքով. Տերը ներկա է մեր կյանքի ընթացքի մեջ, ուղեկցում է մեզ և մի օր կսրբի նաև մեր արցունքները։ Մի ոչ հեռու օր ամեն ինչ իր լրումն ու կատարումը կգտնի Աստծու արքայության մեջ՝ արդարության և խաղաղության արքայությունում։
Սակայն սպասելու տարբեր կերպեր կան։ Եթե ժամանակը իմաստալից ներկայով լցված չէ, սպասումը կարող է անտանելի դառնալ։ Եթե ինչ-որ բանի ենք սպասում, բայց այս պահին ոչինչ չկա, այսինքն՝ ներկան դատարկ է մնում, անցնող ամեն պահ չափազանց երկար է թվում, իսկ սպասումը վերածվում է չափազանց ծանր բեռի, որովհետև ապագան մնում է լիովին անորոշ։ Իսկ երբ ժամանակը իմաստալից է, և յուրաքանչյուր ակնթարթին զգում ենք ինչ-որ որոշակի ու արժեքավոր բան, սպասման ուրախությունը ներկան ավելի թանկ է դարձնում։ Սիրելի՛ եղբայրներ և քույրեր, խորապես ապրենք ներկան, որտեղ Տիրոջ պարգևներն արդեն հասնում են մեզ, և ապրենք՝ հայացքն ուղղած դեպի ապագան՝ հույսով լի ապագան։ Այս կերպ քրիստոնեական Գալուստը մեզ համար առիթ է դառնում մեր մեջ սպասման ճշմարիտ զգացումը վերակենդանացնելու և վերադառնալու մեր հավատի սրտին՝ Քրիստոսի խորհրդին, այն Մեսիայի, որին դարեր շարունակ սպասել են, և որը ծնվել է Բեթղեհեմի աղքատության մեջ։ Մեր մեջ գալով՝ Նա մեզ բերեց և շարունակում է պարգևել Իր սիրո և փրկության պարգևը։ Մեր մեջ ներկա լինելով՝ Նա մեզ հետ խոսում է բազմաթիվ կերպերով՝ Սուրբ Գրքում, պատարագային տարում, սրբերի միջոցով, առօրյա կյանքի իրադարձություններում, ամբողջ արարչագործության մեջ, որը այլ կերպ է ներկայանում՝ կախված նրանից, թե դրա հետևում Նա է, թե այն մթագնված է անհստակ ծագման ու անորոշ ապագայի մշուշով։ Մենք էլ կարող ենք դիմել Նրան, ներկայացնել մեզ տանջող տառապանքները, անհամբերությունը և մեր սրտից բխող հարցերը։ Վստահ ենք, որ Նա միշտ լսում է մեզ։ Եվ եթե Հիսուսը ներկա է, այլևս չկա անիմաստ ու դատարկ ժամանակ։ Եթե Նա ներկա է, կարող ենք շարունակել հուսալ նույնիսկ այն ժամանակ, երբ ուրիշներն այլևս չեն կարող մեզ որևէ հենարան ապահովել, նույնիսկ երբ ներկան դժվարին է դառնում։
Սիրելի՛ բարեկամներ, Գալստյան շրջանը հավիտենականի ներկայության և սպասման ժամանակն է։ Հենց այս պատճառով այն առանձնահատուկ կերպով ուրախության ժամանակ է՝ ներքին ուրախության, որը ոչ մի տառապանք չի կարող ջնջել։ Ուրախություն այն բանի համար, որ Աստված մանուկ դարձավ։ Մեր մեջ անտեսանելիորեն ներկա այս ուրախությունը քաջալերում է մեզ վստահությամբ ընթանալու։ Այս ներքին ցնծության օրինակն ու նեցուկը Կույս Մարիամն է, որի միջոցով մեզ պարգևվեց Մանուկ Հիսուսը։ Թող Նա՝ Իր Որդու հավատարիմ աշակերտուհին, մեզ շնորհի այս պատարագային շրջանն ապրելու՝ արթուն և գործուն սպասումով։ Ամեն։
Բենեդիկտոս ԺԶ (2009 թ. քարոզ)
Թարգմանությունը՝ Լազարոսի բարեկամների կողմից
© Tutti i diritti riservati. Riproduzione consentita solo chiedendo permesso a info@amicidilazzaro.it
(non verrà concesso a siti con pubblicità/ads o per usi commerciali)
© All rights reserved. Reproduction allowed only with permission from info@amicidilazzaro.it
(it will not be granted to sites with advertising/ads or for commercial uses)

