
«در آیه 18 از باب اول یوحنا آمده است که هیچکس خدا را ندیده است. اما در عهد عتیق آیات فراوانی وجود دارد که درست عکس این مطلب را مدعی میشوند (پیدایش، باب 17، آیه 1؛ باب 18، آیه 1؛ خروج، باب 6، آیه 3؛ باب 24، آیه 10؛ عاموس، باب 9، آیه 1 و غیره). شما این تناقض را چگونه توضیح میدهید؟ (ت.)»
پاسخ:
در یوحنا، باب 1، آیه 17-18 چنین آمده است: «(17) زیرا شریعت به وسیله موسی عطا شد، اما فیض و راستی به وسیله عیسی مسیح رسید. (18) خدا را هرگز کسی ندیده است؛ پسر یگانهای که در آغوش پدر است، همان او را ظاهر کرد.»
در انجیل یوحنا، باب 6، آیه 46 میخوانیم: «نه اینکه کسی پدر را دیده باشد، جز آن کسی که از جانب خداست، او پدر را دیده است.»
در یوحنا، باب 7، آیه 29 نیز چنین آمده است: «اما من او را میشناسم زیرا که از او هستم و او مرا فرستاده است.»
در اول یوحنا، باب 4، آیه 12 نیز چنین میخوانیم: «کسی هرگز خدا را ندید؛ اگر یکدیگر را محبت نماییم، خدا در ما ساکن است و محبت او در ما کامل شده است.»
کلیه این عبارات از نوشتههای یوحنا در عهد جدید به آیه 20 از باب 33 کتاب خروج دلالت دارند، یعنی به حضور موسی روی کوه:
در خروج، باب 33، آیه 18-23 میخوانیم: «(18) عرض کرد: مستدعی آنکه جلال خود را به من بنمایی. (19) گفت: من تمامی احسان خود را پیش روی تو میگذارم و نام یهوه را پیش روی تو ندا میکنم و رأفت میکنم بر هر که رئوف هستم و رحمت خواهم کرد بر هرکه رحیم هستم. (20) و گفت: روی مرا نمیتوانی دید، زیرا انسان نمیتواند مرا ببیند و زنده بماند. (21) و خداوند گفت: اینک مقامی نزد من است. پس بر صخره بایست. (22) و واقع میشود که چون جلال من میگذرد، تو را در شکاف صخره میگذارم و تو را به دست خود خواهم پوشانید تا عبور کنم. (23) پس دست خود را خواهم برداشت تا قفای من را ببینی، اما روی من دیده نمیشود.»
تفسیر مربوط به آیه 20، از باب 33 کتاب خروج از این قرار است: «در حدفاصل قداست خداوند و بیمنزلتی انسان چنان ورطهای وجود دارد که اگر قرار باشد آدمی چهره خداوند را ببیند، به ناچار هلاک خواهد شد (مقایسه کنید با: خروج، باب 19، آیه 21؛ تثنیه، باب 5، آیه 24-26؛ همچنین تثنیه، باب 18، آیه 16).
از این رو موسی در خروج، باب 3، آیه 6؛ ایلیا در اول پادشاهان، باب 19، آیه 13؛ و حتی سرافین در اشعیاء، باب 6، آیه 2 روی خود را از یهوه میپوشانند.
هرکس که پس از رؤیت خداوند زنده بماند، نوعی شگفتزدگی توأم با حس سپاسگزاری در خود احساس میکند، برای نمونه در پیدایش، باب 32، آیه 31؛ یا در تثنیه، باب 5، آیه 24، یا دستخوش خوف و رجای دینی میگردد، داوران، باب 6، آیه 22-23؛ اشعیاء، باب 6، آیه 5. به ندرت خداوند یک چنین سعادتی را نصیب کسی میکند، خروج، باب 24، آیه 11، یعنی همان سعادتی که نصیب موسی در مقام «دوست» او گشت، یعنی در خروج، باب 33، آیه 11؛ اعداد، باب 12، آیه 7-8؛ تثنیه، باب 34، آیه 10 و نیز نصیب ایلیا در اول پادشاهان، باب 19، آیه 11 و متعاقب.
هر دو به شاهدان تجلی مسیح و همچنین تجلی عهد جدید قرار میگیرند، متی، باب 17، آیه 3 (و اناجیل نظیر). همچنین در روایات مسیحی اینها نمایندگان برجسته تجلی عرفانی به شمار میروند. در عهد جدید، «الوهیت» خدا در عیسی تجلی مییابد، برای نمونه در خروج، باب 24، آیه 16 و یوحنا، باب 1، آیه 14؛ باب 11، آیه 40، اما پدر را هیچکس ندیده است، مگر عیسی، پسر، به تنهایی، یوحنا، باب 1، آیه 18؛ باب 6، آیه 46؛ اول یوحنا، باب 4، آیه 12. دیدار رودررو تازه در ملکوت الهی نصیب انسانها خواهد شد، متی، باب 5، آیه 8؛ اول یوحنا، باب 3، آیه 2؛ اول قرنتیان، باب 13، آیه 12؛ ر.ک. دوم قرنتیان، باب 4، آیه 4 و 6.
(خلاصه شده از روی: کتاب مقدس جدید اورشلیم (فرایبورگ: هردر، 1980، صفحه 122).
یک ملاحظه نهایی (ویرایش دوستان لازاروس)
متون کتاب مقدس مفهوم «دیدن خدا» را به شیوههای گوناگون به کار میبرند: برخی از آنها رؤیاها یا تجلیهای عینی حضور الهی را توصیف میکنند، برخی دیگر بر ناممکن بودن دیدن مستقیم چهره خدا تأکید دارند، و برخی نیز از شناخت خدا به معنایی گستردهتر سخن میگویند. بنابراین، لازم نیست همه روایتهای عهد عتیق را صرفاً استعاره بدانیم.
عهد عتیق تجلیهای واقعی اما جزئی خدا را توصیف میکند، در حالی که یوحنا از مشاهده کامل پدر سخن میگوید: این شناخت بهطور نهایی بهوسیله پسر آشکار میشود.
بنابراین، راهحل این نیست که تفاوت میان این متون را نادیده بگیریم، بلکه باید آن را بپذیریم و درک کنیم که یوحنا چگونه آن را در پرتو مسیح تفسیر میکند.
النص منشور بموافقة المؤلف.
من الموقع Muslime fragen, Christen antworten: !أهلاً بكم (antwortenanmuslime.de)
متن با رضایت نویسنده منتشر شد.
از وب سایت Muslime fragen, Christen antworten: خوشامدی صمیمانه به کاربران! (antwortenanmuslime.de)
مصنف کی رضامندی سے شائع شدہ متن۔
ویب سائٹ سے Muslime fragen, Christen antworten: Home in Urdu (antwortenanmuslime.de)
Es freut mich, dass Sie die Texte unserer Webseite https://antwortenanmuslime.de auf www.amicidilazzaro veröffentlichen wollen und erlauben es gerne.
P. Christian W. Troll SJ (30/4/22)

