in

Անարժան զգալու գայթակղությունը (Սուրբ Ֆրանցիսկոս Ասիզացի)

San-Francesco-e-il-lupo
BlueWillow Սուրբ Ֆրանցիսկոսը և գայլը — ADL

Ինչպես դևը, խաչյալի կերպարանքով, մի քանի անգամ հայտնվեց եղբայր Ռուֆինոսին՝ ասելով, թե նա կորցնում է իր կատարած բարիքի վաստակը, որովհետև հավիտենական կյանքի ընտրյալների թվում չէ։ Աստծու հայտնությամբ սուրբ Ֆրանցիսկոսն իմացավ այդ մասին և եղբայր Ռուֆինոսին հասկացրեց նրա մոլորությունը։

Եղբայր Ռուֆինոսը՝ Ասսիզիի ամենաազնվական մարդկանցից մեկը և սուրբ Ֆրանցիսկոսի ընկերը, մեծ սրբությամբ օժտված մարդ էր։ Որոշ ժամանակ նրա հոգին խիստ տագնապի ու փորձության մատնվեց դևի կողմից՝ նախասահմանության հարցի շուրջ։ Այդ պատճառով նա միշտ մռայլ ու տխուր էր, քանի որ դևը նրա սրտում այն միտքն էր սերմանում, թե ինքը դատապարտված է և հավիտենական կյանքի համար նախասահմանվածների թվին չի պատկանում, ուստի Միաբանությունում իր արած ամեն բան ապարդյուն է։

Այս փորձությունը երկար օրեր տևեց։ Ամոթից եղբայր Ռուֆինոսը չէր հայտնում դրա մասին սուրբ Ֆրանցիսկոսին, բայց չէր դադարում աղոթել և իր սովորական ապաշխարություններն ու պահեցողությունները կատարել։ Տեսնելով սա՝ թշնամին սկսեց տխրությունն ավելացնել տխրության վրա և, բացի ներսից նրան տագնապեցնելուց, դրսից էլ փորձեց նրան կեղծ հայտնություններով։

Մի անգամ նա խաչյալի կերպարանքով հայտնվեց նրան և ասաց.

«Ո՛վ եղբայր Ռուֆինոս, ինչո՞ւ ես քեզ տանջում ապաշխարությամբ ու աղոթքով, եթե հավիտենական կյանքի համար նախասահմանվածների թվում չես։ Հավատա՛ ինձ, ես գիտեմ, թե ում եմ ընտրել և նախասահմանել։ Մի՛ հավատա Պիետրո Բերնարդոնեի որդուն, եթե նա հակառակն ասի, և այս հարցի շուրջ նրանից ոչինչ մի՛ հարցրու, որովհետև ո՛չ նա, ո՛չ էլ որևէ ուրիշ մեկը դա չգիտի. միայն ես՝ Աստծու Որդիս, գիտեմ։ Ուստի հաստատ հավատա՛ ինձ. դու դատապարտվածների թվից ես։ Դատապարտված են նաև Պիետրո Բերնարդոնեի որդին՝ քո հայրը, և նրա հայրը, իսկ Ֆրանցիսկոսին հետևող յուրաքանչյուր ոք մոլորված է»։

Այս խոսքերն ասելուց հետո եղբայր Ռուֆինոսն այնքան խավարեց խավարի իշխանի ազդեցությամբ, որ աստիճանաբար կորցրեց սուրբ Ֆրանցիսկոսի հանդեպ ունեցած ողջ հավատն ու սերը, թեև նախկինում նրան շատ էր սիրում։ Նա այլևս հոգ չէր տանում նրա հետ խոսելու այն մասին, թե ինչ էր կատարվում իր հետ։ Բայց այն, ինչ եղբայր Ռուֆինոսը չէր հայտնել սուրբ հորը, հայտնեց Սուրբ Հոգին։

Սուրբ Ֆրանցիսկոսը հոգով տեսնելով, թե ինչ մեծ վտանգի մեջ էր եղբայրը, եղբայր Մասեոյին ուղարկեց նրան կանչելու։ Եղբայր Ռուֆինոսը կտրուկ պատասխանեց նրան. «Ի՞նչ գործ ունեմ ես եղբայր Ֆրանցիսկոսի հետ»։

Այդժամ եղբայր Մասեոն՝ լցված աստվածային իմաստությամբ և ճանաչելով դևի խաբեությունը, ասաց նրան. «Ո՛վ եղբայր Ռուֆինոս, չգիտե՞ս, որ եղբայր Ֆրանցիսկոսն Աստծու հրեշտակի պես է, որ լուսավորել է աշխարհի բազմաթիվ հոգիներ, և որի միջոցով մենք Աստծու շնորհն ենք ստացել։ Ուստի ուզում եմ, որ ամեն գնով գնաս նրա մոտ, որովհետև պարզ տեսնում եմ, որ դևը քեզ խաբել է»։

Այս խոսքերից հետո եղբայր Ռուֆինոսը շարժվեց և գնաց սուրբ Ֆրանցիսկոսի մոտ։
Հեռվից տեսնելով նրա գալը՝ սուրբ Ֆրանցիսկոսը սկսեց կանչել. «Ո՛վ խեղճ եղբայր Ռուֆինոս, ո՞ւմ հավատացիր»։

Երբ եղբայր Ռուֆինոսը մոտեցավ նրան, մանրամասն պատմեց դևի կողմից իր կրած ողջ փորձության մասին՝ թե՛ ներքուստ, թե՛ հայտնությունների միջոցով։ Սուրբ Ֆրանցիսկոսը նրան հստակ ցույց տվեց, որ իրեն հայտնվածը դևն էր, ոչ թե Քրիստոսը, և որ նա ոչ մի կերպ չպետք է տեղի տար դևի ներշնչումներին։

Նա ասաց նրան. «Երբ դևը կրկին ասի քեզ՝ «Դու դատապարտված ես», պատասխանի՛ր նրան. «Բա՛ց բերանդ, հիմա մեջդ կկղեմ»։

Դա նշան կլինի, որ նա դևն է, ոչ թե Քրիստոսը. երբ այդպես պատասխանես նրան, նա իսկույն կփախչի։

Դու պիտի ճանաչեիր, որ նա դևն է, նաև մեկ այլ նշանից. նա սիրտդ կարծրացրել էր ամեն բարիքի հանդեպ։ Դա հենց նրա գործն է։ Իսկ երանելի Քրիստոսը երբեք չի կարծրացնում հավատարիմ մարդու սիրտը, այլ ընդհակառակը՝ փափկեցնում է այն, ինչպես ասում է մարգարեի բերանով. «Ձեզանից կվերցնեմ քարե սիրտը և ձեզ մարմնեղեն սիրտ կտամ»։

Այդժամ եղբայր Ռուֆինոսը, տեսնելով, որ սուրբ Ֆրանցիսկոսը մանրամասն գիտեր իր ողջ փորձության մասին, խորապես ազդվեց նրա խոսքերից։ Նա սկսեց առատորեն լաց լինել, երկրպագել սուրբ Ֆրանցիսկոսին և խոնարհաբար ընդունել իր մեղքը՝ խոստովանելով, որ թաքցրել էր նրանից, թե ինչ էր ապրում։

Նա մխիթարվեց և զորացավ սուրբ հոր խրատներով ու խորապես դեպի լավը փոխվեց։ Վերջում սուրբ Ֆրանցիսկոսն ասաց նրան. «Գնա՛, որդի՛ս, խոստովանի՛ր և մի՛ թող աղոթքի քո սովորական ընթացքը։ Հաստատ իմացի՛ր, որ այս փորձությունը քեզ մեծ օգուտ և մխիթարություն կտա, և շուտով դրա ապացույցը կունենաս»։

Եղբայր Ռուֆինոսը վերադարձավ անտառի իր խուցը և, երբ բազում արցունքներով աղոթում էր, ահա թշնամին կրկին հայտնվեց նրան՝ Քրիստոսի արտաքին կերպարանքով։ Նա ասաց. «Ո՛վ եղբայր Ռուֆինոս, մի՞թե քեզ չէի ասել, որ չհավատաս Պիետրո Բերնարդոնեի որդուն և արցունքներով ու աղոթքներով չտանջվես, որովհետև դատապարտված ես։ Ի՞նչ օգուտ կա քեզ համար տանջվելուց, քանի դեռ ողջ ես, եթե մեռնելուց հետո միևնույն է դատապարտվելու ես»։

Եղբայր Ռուֆինոսն անմիջապես պատասխանեց. «Բա՛ց բերանդ, հիմա մեջդ կկղեմ»։

Դևը զայրացած իսկույն փախավ՝ Սուբասիո լեռան վրա այնպիսի փոթորիկ ու քարաթափություն առաջացնելով, որ երկար ժամանակ լսվում էր դեպի հովիտ գլորվող քարերի դղրդյունը։

Իրար բախվող գլորվող քարերի հարվածն այնքան ուժգին էր, որ սարսափելի կրակե կայծեր էին թռչում։

Սարսափելի ձայնը լսելով՝ սուրբ Ֆրանցիսկոսն ու նրա ընկերները դուրս եկան այն վայրից, որտեղ գտնվում էին, և զարմանքով տեսան, թե ինչ էր պատահել։ Մինչև այսօր պատմում են, որ այդ վայրում կարելի է տեսնել քարերի այդ մեծ փլուզումը։ Այդժամ եղբայր Ռուֆինոսը հստակ հասկացավ, որ իրեն խաբողը դևն էր։ Վերադառնալով սուրբ Ֆրանցիսկոսի մոտ՝ նա կրկին երեսնիվայր ընկավ և ընդունեց իր մեղքը։ Սուրբ Ֆրանցիսկոսը քնքուշ խոսքերով մխիթարեց նրան և մխիթարված՝ հետ ուղարկեց իր խուցը։ Մինչ եղբայր Ռուֆինոսը բարեպաշտորեն աղոթում էր, երանելի Քրիստոսը հայտնվեց նրան և աստվածային սիրով ջերմացրեց նրա ողջ հոգին։ Նա ասաց. «Լավ արեցիր, որդի՛ս, որ հավատացիր եղբայր Ֆրանցիսկոսին, որովհետև քեզ տխրեցնողը դևն էր։ Իսկ ես Քրիստոսն եմ՝ քո Վարդապետը։ Եվ քեզ հստակ ապացույց տալու համար այս նշանն եմ շնորհում. քանի դեռ ապրում ես, այլևս երբեք տխրություն կամ մելամաղձություն չես զգա»։

Այս խոսքերն ասելուց հետո Քրիստոսը հեռացավ՝ նրան թողնելով այնպիսի մեծ հոգևոր ուրախությամբ ու քաղցրությամբ լի, և մտքի այնպիսի վերամբարձ վիճակում, որ նա ցերեկ ու գիշեր մնում էր Աստծու մեջ խորասուզված ու հափշտակված։ Այդ պահից նա այնքան հաստատվեց շնորհի և իր փրկության վստահության մեջ, որ բոլորովին ուրիշ մարդ դարձավ։ Նա ցերեկ ու գիշեր աղոթքի մեջ կմնար և աստվածային բաներ կխորհեր, եթե մյուսները թույլ տային նրան։

Այդ պատճառով սուրբ Ֆրանցիսկոսն ասում էր, որ Քրիստոսն արդեն այս կյանքում սրբադասել էր եղբայր Ռուֆինոսին, և որ, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ եղբայր Ռուֆինոսն իր առջև էր, չէր վարանի նրան սուրբ Ռուֆինոս կոչել, թեև նա դեռ ողջ էր երկրի վրա։

Ի փառս Հիսուս Քրիստոսի և աղքատիկ Ֆրանցիսկոսի։ Ամեն։

Աղբյուրը՝ Սուրբ Ֆրանցիսկոսի «Փոքրիկ ծաղիկները», գլուխ XXIX, XIV դարի անանուն երկ։ Տեքստը վերաշարադրվել է ժամանակակից իտալերենով՝ հիմք ընդունելով Անտոնիո Չեզարիի հրատարակության տեքստային ավանդույթը (1860)։

santa-chiara-pane

Տիկին Աղքատություն (Սուրբ Կլարայի «Փոքրիկ ծաղիկներից»)

babbo-natale-che-prega

Ձմեռ պապի աղոթքը