New Age merkezlerinin çoğunda, «bütüncül» ya da «kapsamlı» olarak sunulan çeşitli uygulamaların yanı sıra, bilimsel temeli olmayan ve çoğu zaman sözde-spiritüel deneyimlere daha yakın uygulamalara da rastlanır. Hristiyanlıkla bağdaşmayan bu uygulamalar, katılımcıların gözünde daha inandırıcı görünmek için Hristiyanlıktan bazı unsurlar ödünç alır.
Bu uygulamalardan biri olan Aile Dizimleri uzun zamandır varlığını sürdürüyor. Bu «terapi», önceki nesillere uzanan bir tür atalar terapisi gibi işleyerek geçmişin travmalarını bile çözebileceğini öne sürüyor.
Aile Dizimleri nedir?
Aile Dizimleri, etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmamış alternatif bir terapi yöntemidir. Bu yöntem, 1990’lı yıllarda Alman psikoterapist ve eski rahip Bert Hellinger tarafından geliştirilmiştir.
Hellinger, sistemik psikoloji kavramlarını manevi unsurlarla senkretik biçimde birleştirdi; bu senteze Teozofi, teoloji, Nörolinguistik Programlama ve çeşitli hipnoz biçimlerinden gelen etkileri de kattı. Kişisel sorunların, aile sistemi içindeki çözümlenmemiş dinamiklerden kaynaklanabileceğini ve sonraki nesilleri de etkileyebileceğini; terapinin ise bu gizli çatışmaları açığa çıkarıp çözebileceğini savunuyordu.
Bert Hellinger’in sağlam bilimsel temellerden yoksun ve ezoterizme oldukça yakın teorileri, trajik yazgılar nedeniyle aile içinde dışlanmış ya da unutulmuş kişilerin, aile içinde yeniden «tanınana» kadar sonraki nesilleri etkileyebileceğini ileri sürer.
Örneğin, aileden biri savaşta ölür ya da bir kadın doğum sırasında hayatını kaybederse, soyundan gelen biri bilinçsizce onların «yerini alabilir»; onların yazgısını taklit edebilir, duygularını yaşayabilir ya da belirtilerini gösterebilir, hatta bilinçsizce ölümde onları takip etmeye çalışabilir.
Ayrıca Hellinger, biri ağır bir suçun sorumluluğunu üstlenmezse sonraki nesillerden bir çocuğun bu suçun kefaretini kendi sağlığı, mutluluğu ya da hayattaki başarısı pahasına ödemeye çalışabileceğini varsayar. Örneğin, şiddet eyleminde bulunan ya da dolandırıcılık yapan bir dede düşünülebilir: Bu bakış açısına göre, soyundan gelenler, çözümlenmemiş bu suçun kefareti olarak sağlık sorunları, maddi sıkıntılar ya da çalkantılı ilişkilerle karşılaşabilir.
Bir başka örnek, çocuklarını terk eden bir ebeveyn olabilir. Bu teoriye göre, soyundan gelenlerde istikrarsız ilişkiler ya da terk edilme korkusu gelişebilir; bu da söz konusu kararın açtığı yaraları yansıtır. Benzer şekilde, istismarla bağlantılı bir travma yaşamış bir anne acısını çocuklarına aktarabilir; çocuklar da bunun nedenini anlamadan kaygı ya da depresyon çekebilir.
Bu dinamikler, Hinduizmdeki karma kavramına benzetilebilir. Bu kavrama göre, bir yaşamda yapılan eylemler gelecek yaşamlardaki yazgıyı etkileyebilir. Karma nasıl birikir ve yaşam deneyimleri aracılığıyla kendini gösterirse, bu bakış açısına göre kefareti ödenmemiş suçlar da sonraki nesiller aracılığıyla «yeniden yaşanabilir»; böylece bir acı döngüsü ve uzlaşma ihtiyacı doğar.
Her iki durumda da bir süreklilik fikri ortaya çıkar: Bir neslin eylemleri ve çözümlenmemiş deneyimleri, ele alınıp uzlaştırılana kadar sonraki nesillerin omuzlarına yük olabilir.
Bu içkinlik anlayışı çerçevesinde Hellinger, «çevremizde bulunan bilgi ağı» olarak tanımladığı «morfik alan» ya da «bilinç alanı» kavramını da ortaya koyar. Bu fikre göre, bilinçdışı katmanların açığa çıkmasına izin vererek «rahatsızlığın ya da belirtinin kaynağını derinlemesine anlamak ve böylece eksik unsuru sisteme yeniden kazandırmak» ve nihayetinde iyileşmeye ulaşmak için bir «uyum» durumuna erişmek gerekir.
Aile Dizimleri süreciyle, kişinin en derin yanını bilinç düzeyine çıkarmayı sağlayan bir «morfik rezonans»ın harekete geçirilmesi amaçlanır. Bu bağlamda, «terapist, alanı etkileyen ve ona yön veren güçlerle uyum içinde çalışır».
Dolayısıyla bu uygulama, söz konusu mekanizmaların bilimsel olarak kanıtlanmış olmamasına rağmen, varsayılan enerjilere ve manevi güçlere belirleyici bir rol atfeder.
New Age ve sözde Doğu düşünceleri
Bu, maddi ve manevi yönlere, yani hem içkin hem de doğaüstü unsurlara odaklanan inançlarla nitelenen bir New Age bağlamıdır.
Bu uygulamalar arasında, bir kişinin manevi varlıklarla ya da rehberlerle iletişim kurduğunu ileri sürdüğü kanallık da yer alır.
Ayrıca, kolektif bilinçdışına ve maneviyata ilişkin bazı yorumları çağrıştıran ve tüm insanların paylaştığı bir tür psişik gerçekliği tarif eden morfik alan kavramından da söz edilir.
Bir başka unsur, yaşamdaki her olayın önceden belirlenmiş olduğu fikrini ifade eden mutlak determinizm ile aşkın manevi bir gerçekliğe yapılan atfı dışlayan ya da önemsizleştiren aşkın olana kapalılıktır.
Ruhsal ve bedensel sağlığa gösterilen özen anlamındaki psikofiziksel esenlik vurgusu da bir diğer temel özelliktir.
Bu görüş, tarihe ve her insanın yaşamına müdahale edebilen, İsa Mesih gibi kişisel ve diri bir Tanrı’nın varlığını reddeder; ancak çelişkili biçimde, net biçimde tanımlanmamış kozmik enerjilere ve manevi varlıklara atıfta bulunur.
Böylece, az sayıdaki seçkin kişiye mahsus gizli bilgiler ve manevi uygulamalarla bağlantılı klasik ezoterizm dünyasına gönderme yapan, Tanrı’sız bir tür din ortaya çıkar.
Aile Dizimlerinin bir başka ilgi çekici yönü, «rezonans» kavramıdır. Bu kavrama göre, karşılaştığımız her kişi ve yaşadığımız her olay, onları kendimize çektiğimiz için yolumuza çıkar. Bu kavram Reiki gibi diğer New Age uygulamalarında da bulunur.
New Age düşüncesi çoğu zaman, her şeyin tek bir gerçeklik içinde birbirine bağlı olduğu fikrini ifade eden monizme ve herkesin kendi yazgısını yarattığı düşüncesine dayanan mutlak öz-belirlenime dayanır.
Bu unsurlar, insanın en ağır günahlarından birinin kibir, yani yaratılmış olanı Yaradan’ın yerine koyma iddiası olduğu Hristiyan anlayışıyla çelişir.
Peki Aile Dizimleriyle ilgili her şey reddedilmeli mi?
Birçok teoride olduğu gibi, başlangıçta ortaya konan bazı düşünceleri mutlaka bir kenara atmak gerekmez. Nitekim anne babamızın ve büyükanne-büyükbabalarımızın yaşamında olup bitenlerin hayatımız üzerinde etkileri olabileceği açıktır.
Bir yakının kaybı, maddi sıkıntılar ya da ilişkilerin sona ermesi; özellikle yaşamın ilk yıllarında karakterimizi, yetiştirilme biçimimizi, ruh hâlimizi ve yaşam tarzımızı elbette etkileyebilir.
Ayrıca çocukluğumuzda ailemizde yaşanan olayların bizi zayıflatan ya da daha kırılgan hâle getiren yaralar bırakması mümkündür.
Örneğin, annem hamileyken bir akrabam ona şiddet uygularsa, erken doğabilir ve bunun sonuçlarını yaşayabilirim. Büyükannem evdeki bütün parayı alıp kaçarsa ve annem yoksulluk içinde yaşarsa, eğitim görme imkânım olmayabilir. Annemle babam alkolikse bağımlılık sorunları geliştirebilirim.
Bunlar herkesin bildiği ve insanların yaşamında somut sonuçlar doğurabilen aile dinamikleridir.
Aile Dizimlerine yöneltebileceğimiz eleştiri, bu sonuçların mutlaka gizli olumsuz enerjilerden ya da büyüsel veya enerji temelli müdahaleler gerektiren koşullardan kaynaklandığı fikridir. Bazen psikolojik ya da pedagojik müdahaleler gerçekten gerekli olabilir; ancak gündelik hayatın zorlukları, hastalıklar ve hayal kırıklıkları otomatik olarak atalarımıza ya da onların eylemlerine bağlanamaz.
Bir Hristiyan açısından anlamlı mı?
Ailede yaşananların hayatımızı etkilediği doğrudur; ancak Katolik inancı, zorluklar karşısında bize farklı, sağlam ve akılcı bir bakış açısı sunar.
Yazgımızı olumsuz yönde belirleyen şey enerjiler, gizli dinamikler ya da atalarımızın eylemleri değildir. Aile içinde yaşanan olaylar çocukluğumuzu ya da hayatımızın bazı dönemlerini etkilemiş olabilir; ancak geleceğimizin tamamını zorunlu olarak belirlemez.
Seçimlerimizden ve kendi yaşam yolumuzdan biz sorumluyuz. Ayrıca olumsuz bir şey olduğunda bunun mutlaka birinin suçu olduğu söylenemez. Kötülüğün gizemiyle, dünyadaki günahın gizemiyle karşı karşıyayız.
İman sayesinde geçmişteki enerjileri ya da durumları ortadan kaldırmaya çalışmayız; günlük zorluklarla umut içinde ve Tanrı’nın yakınlığına güvenerek yüzleşiriz.
Bazen değiştiremeyeceğimiz şeyleri de kabul ederiz; yalnız olmadığımızı, Tanrı tarafından sevildiğimizi ve bu yaşamın ötesinde Cennet umudunun bizi beklediğini bilmenin verdiği huzuru yitirmeyiz.
Paolo Botti
© Tutti i diritti riservati. Riproduzione consentita solo chiedendo permesso a info@amicidilazzaro.it
(non verrà concesso a siti con pubblicità/ads o per usi commerciali)
© All rights reserved. Reproduction allowed only with permission from info@amicidilazzaro.it
(it will not be granted to sites with advertising/ads or for commercial uses)


