“فصل ادونت دورهای چهار هفتهای در سال کلیسایی است که ما را برای کریسمس آماده میکند؛ در این ایام، انتظار برای تولد عیسی را به یاد میآوریم و مسیحیان را فرامیخواند تا از درون خود را برای آمدن او آماده کنند.“
برادران و خواهران عزیز،
با این مراسم شامگاهی، وارد دورهٔ آیینیِ ادونت میشویم. در قرائت کتاب مقدس که همین چند لحظه پیش شنیدیم و از نامهٔ نخست پولس رسول به تسالونیکیان گرفته شده است، پولس رسول ما را فرامیخواند تا با فیض خدا بیعیب و نقص بمانیم و برای «آمدن خداوند ما عیسی مسیح» (۵:۲۳) آماده شویم. پولس دقیقاً از واژهٔ «آمدن» استفاده میکند؛ در لاتین adventus، که واژهٔ ادونت از آن گرفته شده است.
بیایید اندکی دربارهٔ معنای این واژه تأمل کنیم؛ واژهای که میتوان آن را «حضور»، «رسیدن» یا «آمدن» ترجمه کرد. در زبان دنیای باستان، این اصطلاحی فنی بود که برای اشاره به ورود یک صاحبمنصب، یا دیدار پادشاه یا امپراتور از یکی از استانها به کار میرفت. اما میتوانست به آمدن الوهیت نیز اشاره داشته باشد؛ الوهیتی که از نهانگاه خود بیرون میآید تا با قدرت آشکار شود، یا حضورش در آیین پرستش جشن گرفته میشود. مسیحیان واژهٔ «ادونت» را برای بیان رابطهٔ خود با عیسی مسیح برگزیدند: عیسی پادشاهی است که به این «استان» فقیر به نام زمین وارد شده تا از همگان دیدار کند؛ او کسانی را که به او ایمان دارند و به حضورش در گردهمایی عبادی ایمان دارند، در جشن آمدنش سهیم میسازد. واژهٔ adventus در اصل این معنا را داشت: خدا اینجاست؛ او از جهان کناره نگرفته و ما را تنها نگذاشته است. هرچند نمیتوانیم او را همچون واقعیتهای محسوس ببینیم و لمس کنیم، او اینجاست و به شیوههای گوناگون به دیدار ما میآید.
بنابراین، معنای واژهٔ «ادونت» مفهوم visitatio را نیز در بر میگیرد که بهسادگی و بهدرستی به معنای «دیدار» است؛ در اینجا سخن از دیدار خداست: او وارد زندگی من میشود و میخواهد با من سخن بگوید. در زندگی روزمره، همهٔ ما تجربه میکنیم که برای خداوند و حتی برای خودمان وقت اندکی داریم. سرانجام چنان درگیر «کار و فعالیت» میشویم که گویی همهچیز را فراگرفته است. آیا چنین نیست که اغلب فعالیتها بر ما چیره میشوند و جامعه با علایق گوناگونش تمام توجه ما را به خود اختصاص میدهد؟ آیا چنین نیست که وقت زیادی را صرف سرگرمی و تفریحات گوناگون میکنیم؟ گاهی امور ما را با خود میبرند. ادونت، این دورهٔ مهم آیینی که آغاز کردهایم، ما را فرامیخواند تا در سکوت درنگ کنیم و حضوری را دریابیم. این دعوتی است برای فهم این نکته که رویدادهای هر روز، نشانههایی هستند که خداوند به ما میدهد؛ علامتهایی از توجهی که به تکتک ما دارد. خداوند چه بسیار اوقات چیزی از محبت خود را به ما میچشاند! اگر بهاصطلاح «دفترچهای درونی» از این محبت نگه داریم، چه کاری زیبا و سودمند برای زندگیمان خواهد بود! ادونت ما را فرامیخواند و برمیانگیزد تا در خداوندِ حاضر تأمل کنیم. آیا یقین به حضور او نباید به ما کمک کند تا جهان را با چشمانی دیگر ببینیم؟ آیا نباید یاریمان کند که سراسر زندگی خود را «دیدار» بدانیم؛ راهی که او از طریق آن میتواند نزد ما بیاید و در هر وضعیتی به ما نزدیک شود؟
یکی دیگر از عناصر اساسی ادونت، انتظار است؛ انتظاری که همزمان امید نیز هست. ادونت ما را برمیانگیزد تا معنای زمان و تاریخ را بهمثابهٔ kairós، فرصتی مناسب برای نجاتمان، دریابیم. عیسی این واقعیت رازآمیز را در مَثَلهای بسیاری شرح داده است: در داستان خدمتکارانی که دعوت شدهاند چشمبهراه بازگشت اربابشان باشند؛ در مَثَل دوشیزگانی که در انتظار دامادند؛ و نیز در مَثَلهای کاشت و برداشت محصول. انسان در زندگی خود پیوسته در انتظار است: کودکی که میخواهد بزرگ شود؛ بزرگسالی که در پی کامیابی و موفقیت است؛ و کسی که با گذر عمر، آرزوی آسودگیِ شایستهٔ خود را دارد. اما زمانی فرامیرسد که انسان درمییابد اگر، ورای شغل یا جایگاه اجتماعیاش، دیگر چیزی برای امید بستن نداشته باشد، امیدهایش بسیار اندک بوده است. امید مسیر بشریت را همراهی میکند؛ اما برای مسیحیان، این امید از یقینی جان میگیرد: خداوند در گذر زندگی ما حاضر است، همراه ماست و روزی اشکهای ما را نیز خواهد زدود. روزی، در آیندهای نهچندان دور، همهچیز در پادشاهی خدا به کمال خواهد رسید؛ پادشاهیِ عدالت و صلح.
اما راههای انتظار بسیار متفاوتاند. اگر زمان با حضوری معنادار پُر نشده باشد، انتظار ممکن است تحملناپذیر شود؛ اگر منتظر چیزی باشیم، اما در این لحظه هیچ چیز در کار نباشد، یعنی اکنون تهی بماند، هر لحظهای که میگذرد بیش از اندازه طولانی به نظر میرسد و انتظار به باری بس سنگین بدل میشود، زیرا آینده کاملاً نامعلوم میماند. اما اگر زمان معنادار باشد و در هر لحظه چیزی خاص و ارزشمند را احساس کنیم، شادیِ انتظار، اکنون را گرانبهاتر میسازد. برادران و خواهران عزیز، اکنون را با تمام وجود زندگی کنیم؛ اکنونی که عطایای خداوند از همین حالا به ما میرسند. آن را در حالی زندگی کنیم که رو به آینده داریم؛ آیندهای سرشار از امید. بدینسان، ادونت مسیحی فرصتی میشود تا معنای راستین انتظار را در خود بیدار کنیم و به قلب ایمانمان بازگردیم؛ یعنی به راز مسیح، مسیحایی که قرنها انتظارش را میکشیدند و در فقر بیتلحم زاده شد. او با آمدن در میان ما، عطیهٔ محبت و نجات خود را برایمان به ارمغان آورد و همچنان به ما ارزانی میدارد. او که در میان ما حاضر است، به شیوههای گوناگون با ما سخن میگوید: در کتاب مقدس، در سال کلیسایی، در قدیسان، در رویدادهای زندگی روزمره و در سراسر آفرینش؛ آفرینشی که بسته به اینکه او در پس آن حضور داشته باشد یا در مهِ سرچشمهای نامعلوم و آیندهای نامعلوم فرو رفته باشد، چهرهای متفاوت مییابد. ما نیز میتوانیم با او سخن بگوییم و رنجهایی را که آزارمان میدهند، بیتابیمان و پرسشهایی را که از دل برمیخیزند، با او در میان بگذاریم. اطمینان داریم که او همواره به ما گوش میسپارد! و اگر عیسی حاضر باشد، دیگر هیچ زمانی بیمعنا و تهی نیست. اگر او حاضر باشد، حتی هنگامی که دیگران نمیتوانند هیچ پشتیبانیای به ما بدهند و حتی هنگامی که اکنون دشوار میشود، میتوانیم همچنان امیدوار بمانیم.
دوستان عزیز، ادونت زمان حضور و انتظارِ امر جاودان است. به همین دلیل، این زمان بهویژه زمان شادی است؛ شادیای درونی که هیچ رنجی نمیتواند آن را از میان ببرد. شادی از این واقعیت که خدا کودک شد. این شادی که نادیدنی در وجودمان حاضر است، ما را دلگرم میسازد تا با اطمینان گام برداریم. مریم باکره، که بهواسطهٔ او عیسیِ کودک به ما عطا شد، الگو و پشتیبان این شادیِ ژرفِ درونی است. باشد که او، شاگرد وفادار پسرش، فیضِ گذراندن این دورهٔ آیینی را در هوشیاری و کوشش و در انتظار، برای ما به دست آورد. آمین!
بندیکت شانزدهم (موعظهٔ سال ۲۰۰۹)
ترجمه به کوشش دوستان لازارو
© Tutti i diritti riservati. Riproduzione consentita solo chiedendo permesso a info@amicidilazzaro.it
(non verrà concesso a siti con pubblicità/ads o per usi commerciali)
© All rights reserved. Reproduction allowed only with permission from info@amicidilazzaro.it
(it will not be granted to sites with advertising/ads or for commercial uses)

